OpenAI bu hafta resmi olarak duyurdu: ChatGPT'de reklam testi başlıyor. ABD'deki Free ve Go kullanıcıları için, sohbet konusuyla eşleşen sponsorlu içerikler görünmeye başladı.
Ama asıl hikaye 46 gün öncesinde.
Seer Interactive, 206.000'i aşkın ChatGPT yanıtını analiz etti. Bulgu şu: 1 Aralık 2025'te — yani resmi reklam duyurusundan tam 46 gün önce — ChatGPT'nin yanıt algoritması sessiz sedasız değişmişti. Yanıt başına atıf sayısı %81 artmış. Ticari niyetli sorgu dağılımı kaymış. Kısacası, organik görünürlük daraltılmış; ardından paralı ürün piyasaya sürülmüş.
Bu oyunu tanıyoruz.
Google yıllar önce aynısını yapmıştı. Organik arama görünürlüğü yavaş yavaş kısıldı, AdWords büyüdü. Facebook'ta organik sayfa erişimi 2012-2014 arasında sistematik olarak düştü; tam da "Boost Post" özelliği öne çıkarken. Platform olgunlaşır, ağ büyür, ağ parasallaşır.
ChatGPT şimdi bunu yapıyor. Sırası geldi.
Kasım 2025'te bir ürün ekibinin toplantısına geri dön.
Biri ekrana bir ekran görüntüsü açıyor: "ChatGPT bizi tavsiye ediyor." Mutluluk. Kısa süre sonra bir müşteri destek mesajı geliyor: "ChatGPT sizi önerdigi için denedim." Bu bir satırla backlog'a not düşülüyor: AI kaynaklı edinim — takip et.
O dönemde bu gerçekti. Ürün iyiydi, AI bir tarafsız danışman gibi davranıyordu, tavsiye organikti.
Bugün aynı soru sorulduğunda yanıt görünür olarak benzer. Ama arkasındaki mekanizma değişmiş. Kim reklam almış, kim almamış — artık bunu da tartmak gerekiyor.
PM olarak asıl sorum şu: biz bunu ne zaman fark ettik?
"ChatGPT bizi öneriyor" bir kazanım olarak işaretleniyorsa, bu kazanımın hangi mekanizmaya dayandığını bilmek gerekiyor. Ürün kalitesi mi? Konu eşleşmesi mi? Reklam mı? Artık bunu kesin olarak söylemek mümkün değil. Çünkü algoritma değişikliği kamuoyuyla paylaşılmadı. 46 gün gizli kaldı.
Bu etik açıdan tartışmalı. Ama daha önemlisi: öngörülebilirdi.
Platform mantığı değişmiyor. Nötr başla, ağı büyüt, ağı parasallaştır. Google yaptı, Facebook yaptı, şimdi ChatGPT yapıyor. Bunu şaşkınlıkla karşılamak yerine "sıradaki platform döngüsü" olarak okumak daha doğru.
Ama burada dikkat çeken bir fark var.
Google'da ücretli ve organik sonuç arasındaki sınır görseldi. "Sponsorlu" etiketi, farklı yerleşim. Kullanıcılar bu dili çabuk öğrendi.
ChatGPT'de bu sınır çok daha bulanık. AI bir tavsiye verdiğinde, kullanıcı bunu "sistem kararı" gibi okuyor. "Google'da üst sırada çıkmış, reklamı vardır" refleksi ChatGPT'de henüz oluşmadı. Kullanıcıların büyük çoğunluğu, AI'ın tavsiyesini paralı bir yerleşim olabileceği gözüyle değerlendirmeye başlamadı.
OpenAI, reklamların doğrudan yanıtları etkilemediğini söylüyor. Bu doğru olabilir. Ama hangi linklerin önerildiği, hangi ticari içeriklerin görünürlüğünün arttığı, algoritmik kaymadan etkileniyor. İnce, ama gerçek.
Peki ne yapmalı?
AI platformunun tavsiyesini sabit bir edinim kanalı gibi planlamak, 2012'de Google organik trafiğini "güvenilir ve değişmez" saymak gibi bir hata. O dönemde mantıklıydı; 2016'da çoğu marka sıfırdan başladı.
Bir sağlık SaaS ürününü düşün. "ChatGPT bizi diş yazılımı araması yapanlara öneriyor" demek, artık sadece ürün kalitesiyle açıklanamaz. Rekabetçi konumlanma, reklam yatırımı, platform ilişkisi — bunlar da tabloya giriyor. Bu strateji sorusu, teknik ekibin değil PM'in çözmesi gereken bir şey.
Kısa vadede baktığımda: AI platformlarına erken giren kazanıyor olabilir. Ama "erken" penceresi, resmi duyurudan 46 gün önce kapanmış görünüyor.
Daha büyük soru şu: kullanıcılar bunu ne zaman fark edecek?
Eğer "AI tarafsızdır" algısı uzun süre yapışkan kalırsa — yani insanlar ChatGPT'ye Google'da uyguladıkları reklam-şüpheciliğini hemen taşımazsa — bu bir asimetri yaratır. Kullanıcılar kısmen ticari bir sinyale güveniyor, ürünler bu güven boşluğundan yararlanıyor.
Sürdürülebilir değil. Genellikle böyle olmaz.
Ama o noktaya gelinceye kadar nasıl oynandığı, strateji açısından önemli.